Vandaag in vakje acht het bewijs dat liefde en muziek alles is wat je nodig hebt om gelukkig te zijn. En een vers kopje thee misschien.

Waar begon dit verhaaltje ook al weer mee? O ja, GJ die niet onder de indruk is van de herverkaveling van Tina Turner’s What’s Love Got To Do With It door de Noorse knoppenknurft Kygo. Makkelijk gezegd GJ, maar kun jij het dan beter? Nee, remixen is niet mijn ding. Nogmaals: veel verder dan de boerendisco heb ik het nooit geschopt. Aan de andere kant: heel wat dames hebben kilo’s verloren op de mixtapes, gebrouwen voor een vriendin die aerobics instructor was. Natuurlijk stopte ik er iedere keer een track in die populair was in de Danssalon, een club onder de Rotterdamse Willemsbrug [1]. Eind goed, al goed, maar waar begint het verhaal?

Tijd om het over Tina Turner te hebben. Het ‘schijnt’ dat het vroeger toegestaan was voor een man om een vrouw bont en blauw te slaan. Lijkt me stug. In vergelijking daarmee valt de uitspraak van ons aller ghristen-democratische normen- en waardenvreter, oud-premier Balkenende, over die goede, ouwe VOC-tijd bijna in het niet. Bijna als niet dus. Al het lijden is lijden. Nou snap ik ook waarom hij niet met Maxima is getrouwd. Jaren na dato houdt hij nog steeds vast aan zijn uitspraak. Da’s meer dan een ‘beetje’ dom.

In 1960 verschijnt [vast met een ‘blauw oog op de toekomst’] “A Fool In Love“, gezongen door Tina Turner en geschreven door Ike. Meneer Ike is het slechtste lief onder de slechte geliefkoosden. Vijftien jaar later en zwaar aan de drugs, de losmeppende handjes zijn er al veel langer, ploft de boel. Tina Turner vlucht naar een vriendin en vraagt echtscheiding aan. De daaropvolgende jaren zwerft ze gedwongen rond in de muziekscene, dakloos zonder solo-superhit. Gelukkig herkent talent met liefde voor muziek [8] talent en met ondersteuning hier en daar blijft ze zingen.

Dit is een verhaal over de jaren 80 als begin, maar er zijn net zoveel platen uit een nog verder verleden gecoverd in datzelfde decennium. In 1983 neemt ze haar versie van de Al Green’s klassieker “Let’s Stay Together” op. Weer whop! Einde oefening en hallo grootheid. Daarna gaat het snel. Vooral omdat vanwege het succes van de single ze in twee weken het hele album Private Dancer moet opnemen. Wat een verschil met 14 jaar en nog niet klaar, zou D’Angelo uit vak vijf daarom nooit met haar hebben samengewerkt?

Luister eens naar die opening van Let’s Stay Together, opzwellende toon en dan Tina Turner met die lage stem van haar – beheerst pratend – nog een tikje lager en heser dan normaal. Keer op keer zo onder de indruk dat de eerste woorden die je hoort pas zijn “Let me be the one you come running to.”

Je hoort gewoon hoe elegant ze haar ademhaling reguleert om zo meteen uit te halen. Die komt, maar niet zoals je ‘m verwacht, niet keihoog, wel beheerst om vervolgens heel even af te zakken naar een kabbelend beekje waarvan je denkt: wat heb ik nou aan mijn schoen hangen? En ineens gaat ze ervoor: “Let’s Stay Together.” Dan moet mevrouw ook los, ontembaar helemaal de hoogte in, haar stem muzikaal perfect ondersteund door de instrumenten. En we hebben het hier over 1983, de tijd voordat de computer zelfs GJ mooi kan laten zingen. Hallo Cher [nogmaals] en autotune, daar zijn we weer! Overigens is het einde ook om een puntje aan te zuigen. Terugkijkend kun je jezelf alleen maar afvragen waarom het zolang heeft geduurd, maar dan gaat de beuk in de carriere. In 1984, als Tina Turner 44 is, brengt ze ‘Private Dancer’ uit, een episch album dat haar met vertraging de erkenning van muzikale grootheid brengt, iets waar de wereld en artiest te lang op moeten hebben wachten. En wat een plaat.

Het titelnummer Private Dancer begint niet met een standaard baslijntje. Voor mijn gevoel regent het continue tijdens de opening. Kan ook zijn dat iemand een vies blikje limonade opent na het hard geschud te hebben. In ieder geval, de toon [sfeer] is gezet. En een saxofoon als instrument van mateloze melancholie doet het ook altijd goed. Dan begint ze te zingen, uniek geluid dat je iedere weer verbaast. Ben je daar net van bekomen, hoor je de tekst. “And the men are all the same.” [Alle mannen zijn hetzelfde] “You don’t think of them as human, you don’t think of them at all.” [Je ziet ze niet als mens, je denkt helemaal niet aan ze] Bedankt dame. Excuus voor deze knorrie-morrie opmerking. Ach, u snapt het wel en nu Back To The Future, zeg maar terug in de tijd.

In 1984 was ik 16 en snapte ik nog niet goed waar het over ging. Ook zonder de tekst te begrijpen wist Tina Turner die trieste emotie met grootsheid over te brengen. Zoenen is het meest intieme wat twee mensen kunnen doen, maar aan de andere kant, je danst ook niet met iedereen. Bruiloft? Gezellige lol met medegasten op de dansvloer, feestje van de zaak idem. Ga je naar een club en dans je met een onbekende, er is altijd iets wat je bindt: je vindt het allebei leuk. Een kaartje kopen om met een wildvreemde te dansen? Zo raar. Nu ik de tekst beter snap, waardeer ik nog meer hoe Tina Turner die emotie in een taal zonder woorden neerzet.

Bij de lancering van het album Private Dancer is meteen duidelijk dat het hier om een exceptioneel goede productie gaat. De LP [vinyltijd, baby] behaalt vijf keer goud in de VS. Recensenten buitelen over hun eigen superlatieven en elkaar om te beschrijven hoe fenomenaal de plaat wel niet is. “Een keerpunt in de evolutie van pop-soul muziek.” Geen idee wat het betekent maar het klinkt logisch – of klinkt het goed? Nee, niet het album, dat weten we al, maar het vernuftig geconstrueerde commentaar. “Persoonlijke vrijheid en een muzikale afrekening met een pijnlijk verleden” [sonic redemption]. De meest creatieve is echter wel dat de plaat het vinyl waaruit het geperst is, doet smelten. Als DJ heb ik veel meegemaakt voor de introductie van CD’s – vooral gebroken platenspelernaalden door dronken draaiers en [vrouwelijke] groupies – geen spijt hoor, grijns – maar nog nooit heb ik een plaat letterlijk zien smelten omdat je ‘m speelt voor een aanbiddend publiek [boterham]. Was ook wel een keer leuk geweest. En nee, ik ga geen koele verhalen vertellen met die tere 50-plus kinderzieltjes van jullie. Waarom uitleggen wat jullie gemist hebben? We zijn onder vrienden dus dat doen we niet. [Voeg domme grap over Het Goede Doel hier maar weer eens in.]

Het sentiment begrijp ik, het album is een tour de force als weinig anderen. En dat alles in twee weken – en zonder de happy hedendaagse fout-wegpoetstechnieken. Ja toch Cher? Anders gezegd: Tina Turner kan zingen, serieus [zingen]. Mensen die van muziek houden, weten dat allang. Sinds 1984 hoort de hele wereld het.

What’s Love Got To Do With It is voor velen het hoogtepunt van het album. DJ Kygo bewijst hoe moeilijk het is om het nummer te verbouwen zonder de essentie geweld aan te doen of het tot muzikale verschrikking te maken. In Parijs hebben ze daar gelukkig wel kaas van gegeten. De Zimmer Rework begint anders en vooral met de essentie, heel licht. Het vertrouwde zet vervolgens meteen in, maar dan steviger. Het is tenslotte een herziening van het origineel. Weinig tijd verspild voordat Tina Turner begint te zingen. En weer vallen sommige woorden in de tekst meteen op, maar anders dan bij het verhaal uit 1984. “physical” “only logical” en “you must try to ignore”

Als oude sok van 50-plus ben ik niet in contact met mijn gevoelens, vroeger werkte dat anders. Een avocado-etende millennial begrijpt het misschien wel. [Als hij/zij een DJ-Kygo salaris heeft tenminste]. Hoe kan het dan zijn dat je de plank zo misslaat en deze plaat noch begrijpt, noch respecteert? Beste meneer Kygo, blijf vooral in Noorwegen (corona is nog steeds een goede smoes, kun je eeuwig gebruiken). Ga lekker buiten spelen, Legosteentjes van sneeuw bakken ofzo. Wat heeft dit nog met liefde voor muziek te maken?

Eighties: Tina Turner – What’s Love Got To Do With It [1984]

Tiener: Tina Turner – What’s Love Got To Do With It [Zimmer Rework] [2018?]

Morgen meer hokjes die opengaan. Hoeveel ook alweer? De negende?

Kopfoto: Ik ben even in mijn cd’s gedoken om te kijken wat ik heb. Private Dancer [1983], Break Every Rule [1986], Foreign Affair [1989] en Wildest Dreams [1996].

—

[1] Populaire tracks uit De Danssalon. Will Downing –  A Love Supreme iemand? Thematisch helemaal correct want het grijpt terug op John Coltrane’s jazz standard A Love Supreme. Het leven wordt niet veel beter dan dit. Trouwens Will Downing maakte ook deel uit van Arthur Baker’s Wally Jump Jr. & the Criminal Element. Maar da’s vakje negen en die bljft dicht tot morgen. Noem het een kluis, noem het een gevangenis, lang leve de digitale wereld.

[8] Liefde voor Muziek van Raymond Groenewoud vind ik vreselijk [9], kan de plaat niet horen, maar de zanger snapt het wel.

[9] Wat ik wel of niet leuk vind, zegt niets over of iets een goede of slechte plaat is. Nogmaals: over smaak valt niet te twisten.